TRÁNH “SẬP BẪY” AGILE

Nguyễn Thuỷ Tiên Founder Zune.ZX tính làm báo cáo…. chuyên nghiệp như công-ty-người-ta. Nhưng do cái bản tính hồn nhiên không đọc báo cáo ngày nào, nên cuối cùng Tiên chỉ thu gọn về kiểu báo cáo 2 dữ liệu: bao nhiêu khách vào cửa hàng mà không mua, lý do vì sao.

Tiên vận dụng nguồn lực siêu linh hoạt. Từ các bé nhân viên bán hàng xây dựng lên một dàn hot tiktoker đình đám.

Tiên coi trọng sự nhạy bén đến cực đoan. Một comment vu vơ cũng có thể khiến cô ấy tạo ra một chiến dịch truyền thông thu về triệu view, một lời chê cũng có thể thành bộ sưu tập mới doanh số khủng.

Suốt cả hành trình từ khi tìm thấy định vị, cô ấy & team ZuneZX luôn bám thật chặt vào những từ khoá “đen ngầu”, “phá vỡ định kiến”, “phong cách Nhật”, khiến nó ăn sâu bén rễ vào nhân sự và khách hàng cũng đến mức cực đoan luôn.

Kết quả: Kênh Tiktok 2.6 triệu follow, kênh Youtube đạt nút vàng. Mở rộng quy mô cửa hàng nhanh chóng ở HN – HCMC – ĐN. Mở thêm thương hiệu khác.

Theo Gartner, văn hoá và hành vi linh hoạt (AGILE) không chỉ là cách để chúng ta tồn tại trong giai đoạn VUCA, mà còn có thể là nguồn lực mang lại lợi thế cạnh tranh. Tổ chức agile sẽ uyển chuyển, mạnh mẽ và nhanh nhẹn như một cơ thể sống chứ không phải những cỗ máy cứng nhắc nằm im.

Nghe rất hấp dẫn! Nhưng sẽ là khiếm khuyết nếu bạn không xem xét đầy đủ để tránh “sập bẫy” AGILE.

Trường hợp của ZuneZX có phải một case study thành công về agile không??? Nhiều người sẽ nói là có! Vì có sự linh hoạt bám mục tiêu (agile), và có thành quả rõ ràng. Nhưng chính Tiên thì lại… hoang mang. Bạn ấy từng tâm sự trong talk ở Đà Nẵng vừa qua là: 80% nhân sự cốt lõi của em ra đi sau một sự cố. Tốc độ quá nhanh, thu hút nhiều người tài cũng có thể ẩn chứa những thách thức như thế!

AGILE tiềm ẩn những chiếc “bẫy” nào?

• Agile không phải chỉ là “nhanh nhẹn, linh hoạt”, mà là “nhanh nhẹn, linh hoạt bám mục tiêu”. Agile không bao giờ tách rời mục tiêu lớn của doanh nghiệp.
• Agile không phải là không quan tâm đến quy trình và tính ổn định. Mà khi bạn có độ trưởng thành về hệ thống & quy trình, mà có thêm khả năng linh hoạt, thì bạn sẽ giống như người hữu chiêu rồi đi tới vô chiêu, vô cùng sắc bén.
• Agile không tạo ra những ngôi sao sáng chói trên bầu trời đêm, mà tạo ra những mạng lưới đội nhóm có những giá trị bổ trợ nhau và cùng nhau về đích.
• Agile không phải là thoát khỏi mọi nguyên tắc, mà là nắm vững nguyên lý để làm chủ nguyên tắc.
• v.v… (Xem thêm infographic đính kèm – nguồn McKinsey)

Agile cũng không chỉ là một mô hình cứng nhắc mà bạn phải áp dụng 100%, mà nó là một văn hoá, một hệ tư tưởng mới.

Văn hoá AGILE thay đổi tư duy lãnh đạo và tự lãnh đạo như thế nào?

1. Mục tiêu là chòm sao Bắc Đẩu dẫn đường

Thay đổi tư duy từ: “Trong một môi trường khan hiếm, chúng ta thành công nhờ thu được giá trị từ các đối thủ cạnh tranh, khách hàng và nhà cung cấp cho các cổ đông của chúng ta.”

Sang: “Nhận thấy sự phong phú của các cơ hội và nguồn lực sẵn có cho chúng ta, chúng ta thành công bằng cách đồng tạo ra giá trị với và cho tất cả các bên liên quan tới chúng ta.”

2. Mạng lưới các nhóm được trao quyền

Thay đổi tư duy từ “Mọi người cần được định hướng và quản lý, nếu không họ sẽ không biết phải làm gì, và họ sẽ chỉ biết tự lo cho bản thân. Sẽ có hỗn loạn.”

Sang: “Khi được giao trách nhiệm và quyền hạn rõ ràng, mọi người sẽ gắn kết cao độ, sẽ quan tâm đến nhau, sẽ tìm ra giải pháp sáng suốt và sẽ mang lại kết quả vượt trội.”

3. Chu kỳ học tập và quyết định nhanh chóng

Thay đổi tư duy từ: “Để mang lại kết quả phù hợp, lãnh đạo phải xác định đích đến, các kế hoạch chi tiết để đến đó, và cách giảm rủi ro trên đường đi.”

Sang: “Chúng ta sống trong một môi trường không ngừng phát triển và không thể biết chính xác tương lai sẽ ra sao. Cách tốt nhất để giảm rủi ro và thành công là chấp nhận sự không chắc chắn, và trở thành người nhanh nhất, hiệu quả nhất trong việc thử những điều mới.”

4. Mẫu người năng động khơi dậy đam mê

Thay đổi tư duy từ: “Để đạt được kết quả mong muốn, người lãnh đạo cần kiểm soát và định hướng công việc bằng cách liên tục chỉ đạo nhân viên tường tận.”

Sang: “Các nhà lãnh đạo hiệu quả trao quyền cho nhân viên, tin rằng họ sẽ thúc đẩy tổ chức hoàn thành mục tiêu và tầm nhìn”.

5. Công nghệ hỗ trợ thế hệ tiếp theo

Thay đổi tư duy từ: “Công nghệ là khả năng hỗ trợ cung cấp các dịch vụ, nền tảng hoặc công cụ cụ thể cho phần còn lại của tổ chức, được xác định bởi các ưu tiên, nguồn lực và ngân sách.”

Tới: “Công nghệ được tích hợp liền mạch và là cốt lõi cho mọi khía cạnh của tổ chức như một phương tiện để mở ra giá trị và cho phép phản ứng nhanh chóng với nhu cầu của doanh nghiệp và các bên liên quan.”

Vì thế, ngay cả khi chúng ta muốn ứng dụng agile, thì tự ta cũng nên agile trong tư tưởng. Agile thế nào để phù hợp với cá nhân mình? Công ty mình? Và các nguồn lực mình có? Agile thế nào để tạo ra sự thay đổi thực chất trong hiệu quả kinh doanh chứ không phải chỉ là hình thức?

Quay trở lại câu chuyện của Tiên. Lạ một nỗi là sau khi 80% nhân sự nòng cốt ra đi, bạn ấy vẫn thấy mình ổn. Nghĩ đi nghĩ lại thì bạn ấy thấy nguyên nhân do 20% “hạt giống” còn lại có khả năng làm việc hiệu quả hơn nhiều lần, và bắt đầu hút những nhân tài mới.

Nếu theo bức hình dưới đây, câu chuyện của Tiên có cả sự khó lường của công ty khởi nghiệp, có cả những đặc quyền của nhóm công ty mắc bẫy, nhưng rất nhiều tố chất của công ty agile và đang chuyển dịch dần đến agile. Vậy đó, agile vừa là đích đến vừa là hành trình.

Mình nghĩ, tốt nhất là luôn thấy mình chưa hoàn hảo để chào đón những thay đổi trên hành trình agile.